معرفی رشته مهندسی شهرسازی

معرفی رشته مهندسی شهرسازی

مهندسی شهرسازی چیست؟

شهرسازی عبارت است از مطالعه، طرح‌ریزی و توسعه شهرها با در نظر گرفتن احتیاجات اجتماعی و اقتصادی با توجه به حداقل رساندن مشکلات شهری و پاسخگویی به نیازهای عمومی جمعیت شهری.

در سال‌های اخیر در دنیا توجه ویژه ای به شهرسازی و موضوعات شهری شده است.

در این مسیر رشته مهندسی شهرسازی نیز بسیار پراهمیت بوده و در حل بسیاری از معضلات شهری در سراسر جهان راه گشا بوده است.

از چند سال قبل در کشور ما نیز با توجه به افزایش جمعیت، مسایل و معضلات شهرسازی، خود را بیش از پیش نشان داده است.

این مشکلات به دلایل مختلفی از جمله نبود مدیریت یکپارچه شهری، عدم نظارت صحیح بر امور ساخت و سازها و… شکل گرفته است.

همه این موارد اهمیت رشته مهندسی شهرسازی به منظور تربیت کارشناسان و متخصصان لازم در این حوزه را نشان می دهد.

رشته شهرسازی موضوعات متنوعی را از علوم انسانی تا علوم مهندسی را در برمیگیرد.

در مورد رشته عمران هم بیشتر بدانید که با شهرسازی مرتبطند …

این رشته ۶ محور اصلی دارد که عبارتند از:

برنامه‌ریزی شهری:

عمدتاً بر روی‌ کاربری‌ اراضی‌ متمرکز است‌؛ یعنی بررسی‌ می‌کند که‌ افراد چگونه‌ فضا و پهنه‌ شهر را به‌ فعالیت‌های‌ مختلف‌ اعم‌ از صنعتی‌، تجاری‌ و مسکونی‌ اختصاص‌ دهند.

برنامه‌ریزی حمل و نقل:

برنامه‌ریزی‌ اقتصادی‌ و اجتماعی‌؛ چراکه تنها موضوعی که در شهر بررسی‌ می‌شود، فیزیک‌ شهر نیست‌ بلکه‌ مسأله‌ مهم‌، جامعه‌ شهری‌ و انسان‌هایی‌ هستند که‌ در این‌ محیط‌ زندگی‌ می‌کنند.

به‌ عبارت‌ دیگر برای‌ اقشار مختلف‌ که‌ امکانات‌ اجتماعی‌، اقتصادی‌ و فرهنگی‌ دارند یا برای‌ اقوام‌ مختلفی‌ که‌ در مکان‌های‌ مختلف‌ یک‌ شهر زندگی‌ می‌کنند، باید برنامه‌ریزی‌ شود.

برنامه‌ریزی منطقه‌ای

برنامه‌ریزی شبکه‌های زیرساختی

برنامه‌ریزی محیط زیست:

برنامه‌ریزی‌ محیط‌ زیست‌ که‌ به‌ بررسی‌ خطرات‌ محیط‌ زیست‌ مثل‌ سیل‌ و زلزله‌ می‌پردازد و برای‌ مقابله‌ با این‌ سوانح‌ برنامه‌ریزی‌ می‌کند و تأثیرات‌ سوئی‌ را که‌ انسان‌ بر محیط‌ زیست‌ می‌گذارد مطالعه‌ می‌کند.

طراحی شهری:

به‌ طراحی‌ سه‌بعدی‌ شهر پرداخته‌ و محور توجه‌ آن‌ مناسبات‌ انسان‌ با محیط‌ فیزیکی‌ خود است‌.

در واقع‌ در طراحی‌ شهری‌ انسان‌ با تمام‌ خصوصیات‌ جسمی‌، روحی‌ و معنویش‌ مطرح‌ است‌ و هدف‌ آن‌ نیز ارتقای‌ کیفیت‌ شهر است.

آشنایی با وظایف مهندس شهرسازی

  • تهیه طرح ها و نقشه های شهری و منطقه ای
  • انجام پروژه های طراحی، ساخت محوطه ها، تفکیک اراضی
  • تایید نقشه های ساخت و ساز
  • نظارت بر اجرای پروژه های ساختمانی و شهرسازی
  • دادن مشاوره به مدیران و مسئولان در امور شهری
  • طراحی و برنامه ریزی برای ایجاد انواع شهرک های مسکونی، تجاری و صنعتی
  • برنامه ریزی و طراحی شهرهای جدید
  • بررسی نتایج و اثرات انواع پروژه های عمرانی روی مسایل شهری و شهرنشینی
  • برنامه ریزی و مدیریت سیستم حمل و نقل شهری و تلاش جهت توسعه آن
  • طراحی اولیه یا مجدد خیابان ها و معابر با هدف افزایش ایمنی و راحتی همه افراد جامعه و کاهش ترافیک و ازدحام
  • برنامه ریزی و اخذ تدابیری برای کاهش اثرات سوء زندگی شهری
  • مکان یابی عناصر و کاربریهای گوناگون شهری
  • مهارت و توانمندی های مورد نیاز مهندس شهرسازی
  • علاقه به فعالیت های مهندسی و مباحث شهرسازی
  • داشتن درک و ذوق هنری (زیرا حوزه کاری مهندس شهرسازی تلفیقی از هنر و مهندسی است)
  • داشتن اطلاعات کافی در حوزه های مختلف شهری، انسانی، اجتماعی،اقتصادی و …
  • توان تجزیه و تحلیل مناسب
  • توان انجام کار تیمی
  • مهارت های ارتباطی و مذاکره ای مناسب
  • توان خوب در سازماندهی و مدیریت زمان
  • داشتن خلاقیت و نوآوری
  • توان خوب در طراحی و شناخت روانشناسی رنگ ها (به خصوص برای مهندسان طراحی شهری)
  • آشنایی با زبان انگلیسی

توانايي‌هاي‌ لازم مهندس شهرسازی

دانشجوي‌ اين‌ رشته‌ بايد با طراحي‌ و مفاهيم‌ هنري‌ مثل‌ روانشناسي‌ رنگ‌ها آشنا باشد و در عين‌ حال‌ به‌ مفاهيم‌ تكنيكي‌ و اصول‌ فني‌ كار مثل‌ :

نقشه‌برداري‌، رسم‌ فني‌، پرسپكتيو، هندسه‌ فضايي‌، مدلسازي‌، رياضي‌ و مسائل‌ انساني‌ و اجتماعي‌ مثل‌ مباني‌ جامعه‌شناسي‌ علاقه‌مند باشد و بداند كه‌ در طي‌ تحصيل‌ بايد كارهاي‌ تحقيقاتي‌ و عملي‌ بسياري‌ انجام‌ دهد.

در ضمن‌ رشته‌ شهرسازي‌ نياز به‌ مطالعه‌ زياد، كارهاي‌ فيزيكي‌ گسترده‌ و برداشت‌هاي‌ ميداني‌ بسياري‌ دارد به‌ همين‌ دليل‌ دانشجو بايد وقت‌ زيادي‌ را به‌ آن‌ اختصاص‌ دهد.

همچنين‌ بايد قدرت‌ تحليل‌ بالايي‌ داشته‌ و در طراحي‌ زبردست‌ باشد.

درس‌هاي‌ اين‌ رشته‌ در طول‌ تحصيل :

دروس‌ پايه‌:

  • درآمدي‌ بر شهرشناسي‌
  • مباني‌ جامعه‌شناسي‌
  • درك‌ و بيان‌ محيط‌ شهري‌
  • مباني‌ جغرافيا
  • مباني‌ اقتصاد
  • بوم‌شناسي‌ طبيعي‌ و انساني‌
  • كاربرد رياضيات‌ در شهرسازي‌
  • كارگاه‌ بيان‌ تصويري‌
  • كاربرد هندسه‌ در شهرسازي‌
  • زبان‌ تخصصي‌ .

دروس‌ اصلي‌ :

  • كاربرد نقشه‌برداري‌
  • كاربرد رايانه‌ در شهرسازي‌
  • تاريخ‌ و فرهنگ‌ شهرنشيني‌ جهان‌
  • تاريخ‌ و فرهنگ‌ شهرنشيني‌ ايران‌
  • آشنايي‌ با مباني‌ معماري‌ وساختمان‌
  • مباني‌ مهندسي‌ شبكه‌ حمل‌ و نقل‌
  • كارگاه‌ مهندسي‌ شبكه‌ حمل‌ و نقل‌‌
  • مباني‌ مهندسي‌ تأسيسات‌ شهري‌
  • كارگاه‌ مهندسي‌ تأسيسات‌ شهري‌
  • طراحي‌ و كاربرد نظام‌ اطلاعات‌
  • آمار و روش‌هاي‌ كمي‌ در شهرسازي‌
  • آشنايي‌ با مصالح‌ و ساخت‌
  • جغرافياي‌ شهري‌
  • جامعه‌شناسي‌ شهري‌
  • اقتصاد شهري‌
  • كارگاه‌ مطالعات‌ شهري‌
  • حقوق‌ و قوانين‌ شهري‌

دروس‌ تخصصي‌:

  • مباني‌ و روش‌هاي‌ برنامه‌ريزي‌ شهري‌
  • مباني‌ و روش‌هاي‌ طراحي‌ شهري‌
  • كارگاه‌ برنامه‌ريزي‌ شهري‌ (كاربري‌ زمين‌)
  • كارگاه‌ طراحي‌ شهري‌
  • مباني‌ و روش‌هاي‌ برنامه‌ريزي‌ مسكن‌
  • كارگاه‌ برنامه‌ريزي‌ مسكن‌
  • مديريت‌ و سازمان‌ اجرايي‌ شهري‌
  • كارگاه‌ طرح‌هاي‌ اجرايي‌
  • شناخت‌ فضاهاي‌ شهري‌ ايران‌
  • روش‌ تحقيق‌ در شهرسازي‌
  • كارگاه‌ آماده‌ سازي‌ زمين‌
  • كارگاه‌ برداشت‌ كاربري‌
  • طرح‌ نهايي‌

بازار کار رشته مهندسی شهرسازی

زمینه های کاری مهندس شهرسازی در کشور بسیار متفاوت و متنوع است.

مهندس شهرسازی می تواند در سازمانهای وابسته به مسائل سکونتی و شهری از جمله وزارت راه و شهرسازی، سازمان ملی زمین و مسکن، شرکت تخصصی عمران شهرهای جدید، مراکز تحقیقاتی مسکن و شهرسازی، استانداری ها، بنیاد مسکن، شهرداری مناطق و نواحی شهری و سازمانهای وابسته به آنها مانند دفاتر نوسازی بافت های فرسوده، سازمان نوسازی، سازمان زیباسازی شهری و سازمان  پیشگیری از مدیریت بحران استخدام شوند.

همچنین فعالیت در بخش خصوصی ،در شرکت های مهندسان مشاور شهرسازی، معماری، برنامه ریزی منطقه ای از زمینه شغلی مناسب دیگری برای مهندسان شهرسازی است.

در صورت داشتن سرمایه، تجربه و سایر شرایط لازم، مهندس شهرسازی می تواند به طور مستقل به تاسیس شرکت مهندسی مشاور شهرسازی بپردازد.

مهندس شهرسازی برای اینکه بتواند مجوز لازم برای فعالیت در بسیاری از بخش ها را داشته باشد، باید از سازمان نظام مهندسی پروانه اشتغال به کار دریافت کند.

هاله علیپور

مطالب مرتبط

دیدگاهها

نظر:

هجده − سیزده =