مکتب سکولاریسم (secularism)

مکتب سکولاریسم (secularism)

مفهوم سکولاریسم :

 سکولاریسم به معنی دنیا پرستی ، جدا شدن دین از دنیا ، تقدس زدایی ، مخالفت با شرعیات و مطالب دینی است .

سکولاریسم طرفدار و مروّج حذف یا بی اعتنایی و به حاشیه راندن نقش دین در ساحت‌های مختلف حیات انسانی از قبیل سیاست، حکومت، علم، عقلانیّت، اخلاق و. . . است.

این دیدگاه معتقد است که آموزش و پرورش، اقتصاد، سیاست و… باید بر علم مبتنی باشد نه مذهب . سکولاریسم یکی از مؤلّفه‌های مدرنیته غربی محسوب می‌شود .

عوامل و پیشینه ایجاد سکولاریسم :

۱)عامل دينى _مسيحيّت : تأكيد انجيل و مفسّران آن بر جدايى دين و دنيا و از جمله سياست و نيز خالى بودن انجيل و تعاليم كليسا از برنامه ها و قوانين مورد نياز اجتماع، از مهم ترين عوامل زمينه ساز سكولاريسم در غرب به شمار مى رود.

۲)عامل رفتارى_عملكرد كليسا :نبايد نقش عملكردهاى كليسا را در تغيير نگرش غرب به دين ناديده گرفت. مى توان گفت پاره اى از عملكردهاى نامطلوب كليسا، در فاصله گرفتن مردم از دين و فراهم شدن بستر مناسب براى پيروزى علم گرايان و روشن فكران تأثير بسزايى داشت. كليسا از جهت اخلاقى، اقتصادى و فرهنگى رفتارهاى ناشايستى از خود بروز داد .

۳)عامل فكرى: شكسته شدن منزلت معرفتى مسيحيت به واسطه ى آموزه هاى تحريف شده، موجب رو آوردن دانشمندان از مسيحيّت به علم و عقل گرديد .

روشن شدن بطلان برخى تعاليم مسيحيت (مانند زمين مركزى) و وجود پاره اى از آموزه هاى خردستيز در انجيل (مانند تثليث) و ظهور انديشه هاى نو در مسيحيّت، بسترى را فراهم كرده بود كه اعتبار تعاليم مسيحيّت را از بين مى برد و آنچه به معيار علم و عقل درنمى آمد كنار نهاده مى شد و امور علمى و عقلى اعتبار مى يافت.

۴)عامل اجتماعى : رشد صنعت و فن آورى و تحوّل در شيوه هاى زندگى فردى و اجتماعى و رو آوردن به زندگى شهرى، روحيه ى علم گرايى مردم در امور دنيوى را تقويت كرده و چنان شده بود كه همگان حل مشكلات را از علم توقّع داشتند.

نتیجه:

نتیجه اینکه  بى اعتبارى مسيحيت و مخالفت آن با دستاوردهاى علمى و رشد صنعت و تكنولوژى، هم زمان با رشد علم گرايى، موجب گرديد تا مردم تصوّر كنند كه دين با علم مخالف است و تعاليم دينى مانعى بر سر راه صنعت و تكنولوژى است; حال آن كه حقّانيّت تعاليم اسلام و برنامه هاى زندگى ساز آن و منزلت والاى علم در اسلام موجب شد كه اسلام، عامل پيشرفت هاى علمى و صنعتى و عقلانيّت به شمار آيد و سستى مسلمانان علت انحطاط جوامع مسلمين معرفى شود.

انواع سکولاریسم :

۱)سکولاریسم آشکار

شامل باور هایی است که به وضوح ابعاد غیر مادی جهان هستی را انکار میکند . و در عملکرد و رفتار خود اثری از دین وجود ندارد .

۲)سکولاریسم پنهان

شامل باور هایی است که ابعاد معنوی هستی را نفی نمیکنند بلکه قسمتی از ابعاد معنوی و دنیوی را در خدمت نظام دنیوی و این جهانی قرار میدهند و از توجه یا عمل به بخش های دیگر سرباز میزنند . (استفاده ابزاری از دین)

اصول سکولاریسم :

۱)توجه به علم و عقلانیت : اهمیت و توجه بر علم و عقل پس از رنسانس سبب شد که همه امور تنها از زاویه علم تحلیل شود . عقلانیت رنسانس ، دین و اعتقاد دینی را به طور مطلق مخالف عقلانیت دانسته و باطل اعلام کرد .

۲)جدایی دین از حکومت : به اعتقاد سکولاریسم ، رسالت دین ، رستگاری روح بشر و تامین سعادت اخروی اوست ، بنابراین دین نباید مبنای فعالیت های اجتماعی واقع شود .از این رو همواره از حکومت غیر دینی دفاع میکند .

۳)حاکمیت مردم به جای حاکمیت الهی : پس از چند قرن حکومت آباء کلیسا و مشاهده تضاد و تعارض در این شکل حکومت ، سکولار ها بر بی نیازی انسان از حکومت الهی حکم کردند.

و در ادامه قداست زدایی از فعالیت دولت و حاکمان ، توجه به آزادی اجتماعی و حقوق اصیل افراد ، ناسازگاری دین با جامعه مدنی ، مبتنی کردن نظام حقوقی جامعه بر حقوق طبیعی و نه حقوق دینی از سایر اصول سکولاریسم است .

اسلام و سکولاریسم :

تعریف و کاربرد سکولاریسم ، مخصوصا جایگاه دین در جامعه، در میان کشورهای مسلمان و کشورهای غربی متفاوت است. اغلب از سکولاریسم برای توصیف جدایی زندگانی عمومی و امور مدنی/دولتی از آموزه ها یا فرامین دینی، یا به طور ساده جدایی دین از سیاست استفاده میشود . مثل کشور های آمریکا و اروپا و فرانسه و…

اما در کشور های مسلمان سکولاریسم نقطه مقابل اسلام گرایی است به همین دلیل سکولاریسم را باطل و غلط میدانند . مثل کشور های ایران و عربستان و عراق و….

و همچنین پیامبر اسلام در مورد سکولاریسم هشدار میدهد : اسلام را پاره پاره میکنند ، چون بخشی از آن جدا شود مردم به دیگر پاره چنگ میزنند . آنچه از همه زود تر از اسلام جدا میشود حکومت استت و آخرینش نماز .

نقشه کشورهای جهان که در آن‌ها حکومت بر مبنای سکولار است :

مطالعه بیشتر کشور های سکولار

فرشته ارشاد فرکار

مطالب مرتبط

دیدگاهها

نظر:

3 + هفت =