مراحل رشد جنین

مراحل رشد جنین

گامت های نرو ماده درواقع سلول های جنسی نرو ماده ابتدا باید تکامل حاصل کنند و به بلوغ برسند سپس برای لقاح باهم اماده شوند.درمردان تولید گامت نر یا اسم دیگرش اسپرم پس از به بلوغ رسیدن به طور مداوم در حال تولید است در حالی که در زنان گامت ماده یا  تخمک ها که به طور نارس در تخمدان ها از بدو تولد حضور داشته اند پس از به بلوغ رسیدن به صورت دوره ای از تخمدان ها خارج میشوند.

 طی نیمه اول قاعدگی تحت تاثیر هورمون های مترشحه مثل هورمون های fshوlh  از مغز تعداد زیادی از فولیکولهای {تعدادی سلول سوماتیک یا پیکری که یه گامت نابالغ را احاطه میکنند و به ان مواد غذایی میرسانند}تخمدانی شروع به رشد می کنند .

در هرماه یکی ار فولیکول ها درواقع فولیکول غالب به بلوغ میرسد.

نحوه رسیدن تخمک به رحم

در روز ۱۴ قاعدگی فولیکول بالغ پاره میشود و تخمک ازاد میشود و بااستفاده از مژک های لوله فالوپ و انقباض ماهیچه های صاف ان بتعث حرکت سلول جنسی ماده به سمت رحم میشود.اگر سلول جنسی نردر ان ناحیه حضور داشته باشد عمل لقاح صورت میگیرد درواقع ۳ تا ۴ روز طول میکشد تخمک به رحم برسد و اسپرم ۱ الی ۲ دو روز زمان دارد تا با تخمک لقاح پیدا کند.

از زمان وقوع عمل لقاح ، تقسیم سلولی و تکثیر آن شروع می شود و حدود ۸-۶ روز بعد از لقاح ، تخم که از ادغام سلول های جنسی نر و ماده تشکیل شده است در رحم جایگزین می شود یعنی متصل به جداره ی رحم میشود.


لقاح گامت نرو ماده

عددکروموزومی هر یک ازسلول های جنسی نر و ماده ۲۳ است که از ادغام ان ها سلول تخم با عدد کروموزومی ۴۶ به دست می اید.تقسیمات پی در پی سلول تخم باعث ایجاد توده ای سلولی بنام بلاستوسیت میشود که در لایه های مختلف روی همدیگر قرار گرفته اند .

قسمت خارجی این توده سلولی تخم که شبیه توت است ماده ای ترشح می کند که این ماده در بافت پوششی داخل رحم ، حفره ای ایجاد می کند و به دنبال آن توده سلولی توتی شکل در این حفره وارد شده و عمل لانه گزینی انجام می شود .

ممکن است طی این عملیات ، خونریزی ناشی از هضم شدگی محل لانه گزینی توسط ماده مترشحه از توده سلولی توتی شکل ( تخم ) دیده شود که این خونریزی اندک بوده و با درد همراه نیست و طی یک تا دو روز از بین می رود .

رویان

بعد از لانه گزینی سلول های تخم که از به هم متصل شدن سلول های جنسی نر و ماده باهم تشکیل شده است با تقسیمات خود مسیر تکاملی خود را ادامه می دهند . رویان واژه ای است که برای این توده سلولی تا هفته ۸ حاملگی بکار برده میشود. و این دوره هشت هفته ای به سبب پیدایش و تکامل قسمت های مختلف بدن جنین ، از حساسیت خاصی در برابر داروها و مواد مورد استفاده مادر برخوردار است .
در دوران بارداری استفاده از هر دارو ممکن است برای جنین اسیب زا باشد مگر با تجویز پزشک  و یا قرار گیری مادر در مقابل اشعه های پر خطر همچون رادیوگرافی ، موجب پدید آمدن نقایص مادرزادی در جنین می شود .خود سنوگرافی نیز بی ضرر نیس ولی نسبت به بقیه راههای کنترل جنین از خطر کمتری برخوردار است.

بافراز دانش بروز کنید اطلاعاتتان را

از هفته نهم حاملگی تا هنگام زایمان را مرحله جنینی نام گذاری کرده اند .

پیدایش قسمتهای مختلف بدن جنین در دوران حاملگی

۱٫پیدایش دستگاه قلبی و عروقی جنین

سیستم قلبی عروقی اولین سیستمی از جنین است که شروع به تشکیل میکند درواقع این سیستم از هفته سوم حاملگی اغاز میشود.

 از اوایل هفته چهارم زندگی داخل رحمی ، قلب شروع به ضربان می کند و این ضربان را می توان با سونوگرافی جستجو کرد .

خون در هفته سوم توسط کیسه زرده ، بین هفته پنجم تا دوازدهم بیشتر توسط کبد و بین هفته ۱۲ تا ۲۸ توسط طحال و بالاخره از هفته ۲۸ حاملگی به بعد توسط مغز استخوان ساخته می شود .

۲٫پیدایش سیستم عصبی جنین

به تدریج از هفته سوم قسمت های مختلف سیستم عصبی یعنی مغز و نخاع تکامل پیدا می کنند . شکل ویژه مغز به علت رشد سریع و انحنای مغز در طی هفته های چهارم و پنجم به وجود می آید .

در ابتدا نیمکره های مغز دارای سطوحی صاف هستند که با رشد مغز نیز صافی ان ها نیز از بین میرود .در سونوگرافی با استفاده از شیار ها و چین خوردگی های مغز سن جنین را تشخیص میدهند.

۳.پیدایش گوش ها و چشم های جنین

حفرات گوش ، چشم و عدسی چشم در طی هفته چهارم پدید می آیند . رنگدانه شبکیه در هفته پنجم به وجود می آید .انتهای هفته ی۸ گوش خارجی تشکیل میشود.

۴٫پیدایش ریه های جنین

در هفته پنجم جوانه های ریوی و به دنبال آن جوانه های انتهایی نای ظاهر می گردند و تکامل آنها به تدریج صورت می پذیرد .

از نظر تئوری امکان تنفس از هفته ۲۴ به بعد وجود دارد ، چرا که ترشح ماده ای که جهت انجام تنفس طبیعی ( بازماندن حفره های ریوی ) لازم است از این زمان شروع می شود .

به دلیل تکامل ریوی نوزاد امکان زنده ماندن ان نیز وجود دارد.

۵٫پیدایش سیستم گوارشی جنین

در طی هفته چهارم شروع به رشد می کند . منشاء مجرای تنفسی و لوله گوارش ( مری ) یکی است و بعضی اوقات بر اثر تکامل غیر طبیعی این سیستم ها ، ارتباطی بین نای و مری به وجود می آید که منجر به پدید آمدن مشکلات ریوی برای نوزاد می گردد .

همچنین منشاء مجرای ادراری و قسمت تحتانی لوله گوارشی مشترک است و در اینجا نیز عدم تکامل سیستم گوارشی و مجرای ادراری باعث ارتباط بین این دو مجرا گشته و مشکلات بعدی مجرای ادراری را به دنبال خواهد داشت .

جنین انسان

۶٫ پیدایش سیستم تناسلی ادراری جنین

سیستم تناسلی و ادارای در ارتباط نزدیک با یکدیگر ، رشد و تکامل می یابند و به همین دلیل ۲۰ % افراد مبتلا به اختلالات ساختمانی دستگاه تولید مثل دارای اختلال سیستم ادراری نیز هستند .

از هفته ی ۵ رشد کلیه ها شروع میشود.کلیه ها ابتدا در ناحیه لگن قرار دارند سپس به جای خود صعود میکنند.

تشکیل ادرار و عملکرد کلیه ها تقریباً در هفته های یازدهم تا سیزدهم شروع می شود و از آن زمان به بعد جزء اصلی مایع آمنیون ( مایعی که جنین در آن شناور است ) را ادرار جنین تشکیل می دهد .

مرحله بی تفاوتی

شش هفته اول دوران رویانی را دوران بی تفاوتی ( از نظر جنسیت ) می نامند ، چرا که تشخیص رویان دختر و پسر میسر نیست .

در مرجله بی تفاوتی دو نوع مجاری تناسلی وجود دارد که  بسته به وجود هورمون تستوسترون میتواند به اندام جنسی نر یا مائه تبدیل شود یعنی اگر تستوسترون وجود نداشته باشد اندام تناسلی هر دو جنس تبدیل به اندام تناسلی مونث می شود به عبارت دیگروجود یا عدم وجود تستوسترون نقش تعیین کننده جنسیت را دارا می باشد .

با سونوگرافی در هفته های ۱۰ تا ۱۲ میتوان اندام های جنسی را ازهم تمایز داد و تشخیص داد نوزاد دختر است یا پسر.دستگاه تناسلی دختر زمان بیشتری برای تکامل پیدا کردن نیاز دارد. رحم جنین در هفته هجدهم حاملگی تشکیل شده است .

۷٫پیدایش اندام های جنین

رویان انحنای خاص خود را در طی هفته چهارم پیدا می کند ، ظهور جوانه های اندام فوقانی و تحتانی نیز در هفته چهارم روی می دهد ، در هفته پنجم صفحات دست دیده می شوند و در هفته هفتم بین انگشت شست و انگشتان دیگر پرده وجود دارد و در هفته هشتم از یکدیگر جدا می شوند .

اندام تحتانی همانند اندام فوقانی رشد و تکامل می یابد ولی چند روز دیرتر این عمل صورت می گیرد .

رویان در ابتدا دارای دم می باشد که در پایان هفته هشتم به طور کامل تحلیل می رود . بنابراین در انتهای هفته هشتم جنین نمای مشخص انسانی را پیدا می کند .

 ناخن انگشتان دست هفته ۲۴ و ناخن انگشتان پا هفته ۳۰ به وجود می آیند . موها در هفته ۲۰ و ماده پنیری شکلی که پوست جنین را می پوشاند در هفته هجدهم پدید می آیند .

اگرچه اغلب موارد جنین حرکت می کند ولی مادر معمولاً این حرکات را تا هفته های هجدهم تا بیستم احساس نمی کند .

۸٫پیدایش غده های تیروئید و فوق کلیوی جنین

اولین غده درون ریز که تشکیل میشود غده تیروئید است ( اصولاً هر غده ای که ترشحاتش به داخل خون ریخته شود غده درون ریز نامیده می شود ) رشد این غده از قاعده زبان شروع شده و در هفته هفتم به سمت ناحیه جلوی گردن مهاجرت می کند .

از هفته ۱۱ و ۱۲ تیروکسین که هورمون این غده است در خون دیده میشود.غدد فوق کلیوی ( غددی که روی کلیه ها قرار دارند ) در هفته ششم شروع به تکامل می کنند ، منشاء قسمت های محیطی و مرکزی آن متفاوت است .

منشاء قسمت مرکزی غده فوق کلیوی از سلول های عصبی ولی قسمت محیطی آن منشاء دیگری دارد .

قسمت محیطی غده فوق کلیوی در طی حاملگی دارای عمل مهمی می باشد و آن فراهم ساختن پیش سازهای لازم جهت ساختن استروژن از جفت است و به همین علت قسمت محیطی غده فوق کلیوی جنینی نسبت به بالغین ( نسبت به وزن جنین در مقایسه با وزن بالغین ) بزرگتر است .

پیدایش جفت

هنگامی که توده سلولی حفره دار  ( مرحله ای بد از مرحله توده سلولی توت شکل ) که حاصل تقسیم سلولی تخم است به رحم تهاجم می کند و لانه گزینی صورت می گیرد ، محل جفت معلوم می گردد .لانه گزینی جفت در  حاملگی های در قسمت فوقانی رحم ، موارد در قسمت جلوی رحم و در باقیمانده در قسمت دیواره خلفی رحم صورت می گیرد و در موارد نادری بر روی گردن رحم با نزدیک آن لانه گزینی انجام می شود که به این حالت جفت سر راهی گفته می شود .

اطلاعاتی مربوط به جفت

نوزاد انسان

جفت منشاء جنینی دارد و عملاً به بافت ها و عروق مادری تهاجم پیدا می کند . جفت متوسط ، گرد و تقریباً به اندازه ۲×۱۵×۲۰ سانتی متر است و وزنی بین ۴۲۵ تا ۵۰۰ گرم دارد .

این وزن جفت معمولاً تا وزن هنگام تولد نوزاد می باشد . جفت در حدود هفته ۳۶ به حداکثر وزن خود می رسد .بند ناف در اغلب موارد به مرکز جفت متصل است و طولی بین ۴۰ تا ۶۰ سانتی متر دارد و محتوی ۲ شریان و یک ورید نافی می باشد .

وضعیت هورمون ها در زمان حاملگی

جفت مسئول ترشح بعضی از هورمون های حاملگی می باشد . هورمون پروژسترون تا هفته ششم حاملگی توسط جسم زرد تخمدان ، بین هفته های ۶ تا ۱۲ توسط جفت و جسم زرد تخمدان و از هفته ۱۲ به بعد از جفت ترشح می گردد و مقدار آن برای نگهداری حاملگی کافی است .همچنین هورمون های استروژن و HCG توسط جفت ساخته می شود . HCG معمولاً حدود یک هفته بعد از لقاح قابل اندازه گیری می باشد و آن چیزی است که در تستهای ادراری و سرمی برای تشخیص حاملگی اندازه گیری می شود .البته تست های سرمی زودتر از تست ادراری مثبت می شود . عمل دیگر جفت تبادل اکسیژن و دی اکسید کربن و مواد غذایی بین خون مادر و جنین است و جفت در واقع عمل تنفس را در جنین انجام می دهد .

رشته مامایی مربوط به این موضوع را مطالعه کنید

الهام فیروزی

مطالب مرتبط

دیدگاهها

نظر:

15 + 8 =