قالب فلزی-کاربرد ها،مزایا و معایب آن-بررسی ایمنی کار

قالب فلزی

قالب فلزی یکی از پرکاربردترین روش های مدرن ساخت و سازه ها و ساختمان ها می باشد. خاصیت خیلی مهم قالب فلزی این است که از چسبندگی بتن به سطح قالب ممانعت می کند‌. این قالب در حقیقت دارای شکل و فرم های خاصی هستند که برای نگهداری میلگردها و بتن خیس تازه به کار می‌روند. بتن دارای مقاومت بالا می باشد. در برابر فشار بسیار مقاوم است ولی نقطه ضعف آن عدم انعطاف پذیری بتن است.

قالب-فلزی

از مهمترین گام‌ها در احداث سازه‌های بتنی انجام قالب بندی می باشد. علت استفاده از بتن نیز استحکام فوق العاده بالای آن در سازه ها می باشد که محصول نهایی فاقد ترک خوردگی و دیگر معایب میشود. برای داشتن این ویژگی بتن باید به مقاومت لازم برسد و در نهایت از قالب جدا کرد. در واقع قسمت بزرگ ساخت و ساز یک سازه را قالب بندی آن تشکیل می‌دهد.
باید به این نکته دقت شود که قالب بتن هرگز نباید از جای خود تغییر کند. هر قطعه ای که به قالب بتن بسته می‌شود باید کاملا محکم باشد. در این صورت لرزاندن بتن باعث شل شدن قالب بتن نمی شود.

مزایای قالب فلزی بتن :

• کاربرد قالب فلزی بتن نسبت به انواع دیگر قالب ها بیشتر میباشد. چون این قالب استحکام بالاتری دارد.

• قالب فلزی بتن نسبت به انواع دیگر سطح تراز و شاقولی خوب تری دارد که در قالب بندی هایی نظیر فوندانسیون، اتوبان سازی، سازه های بزرگ، سازه های عمیق و … مورد استفاده قرار میگیرد.

• اینکه در این نوع قالب، بتن به بدنه قالب نمی چسبد از دیگر مزایای بسیار خوب آن است. در هنگامی که بتن های دیگری با آن برخورد کنند دچار آسیب نمی شود و کمتر دچار خوردگی میشود.

• از نظر اقتصادی نیز استفاده از این قالب مقرون به صرفه تر است.

•اگر سازه ارتفاع بلندی داشته باشد استفاده از قالب فلزی بتن پیشنهاد می شود. زیرا هر چه ارتفاع بیشتر باشد با افزاش نیرو رو به رو خواهید شد. در نتیجه قالب بتنی باید از مقاومت بالاتری برخوردار باشد.

امروزه متداول ترین نوع قالب ها قالب فلزی بتن می باشند. چراکه آن‌ها در گروه خود به‌عنوان بهترین مدل شناخته شده اند. این قالب ها همراه با داربست فلزی مدولار بسیار کاربرد دارند تا در بخش های متفاوت بتن ریزی از قبیل دیوار و ستون به کار برده شوند.

* داخل قالبها قبل از بتن‌ریزی باید کاملاً تمیز و عاری از هرگونه مواد زائد باشد. مواد زائد مانند:
• دانه‌های سنگی
• ضایعات میلگرد
• سیم و میخ قالب بندی
• تکه‌های چوب

معایب قالب فلزی بتن :

• این قالب عایق حرارت نمی‌باشد و در نتیجه تبادل گرمایی بسیار بالایی دارد. برای تهیه این قالب فلزی چرا باید بهای زیادی پرداخته شود .

مشخصات قالب باکیفیت و استاندارد :

• قالب باید دارای درزهای آب بندی شده باشد تا بتون خمیری نتواند از اتصالات آن نشت پیدا کند.

• نباید در هنگام عملیات بتن ریزی تاب بردارد فرو رود یا خم شود.

• اگر سطح داخلی قالب صاف و صیقلی باشد کیفیت نهایی خیلی عالی می شود. برای این کار سطح داخلی قالب بتن را به نفت خام یا محلول صابون آغشته می کنند که کار برداشتن بعدی قالب بتن را هم آسانتر می کند.

• قالب باید به طوری طراحی شود که تحمل وزن بتن بدون ایجاد تغییر شکل را داشته باشد.

• باید به اندازه کافی صلب باشد چون عدم استحکام قالب ممکن است باعث شکسته شدن آن شود.

قیمت هر کیلو قالب فلزی

قیمت هر کیلو قالب فلزی به عواملی چون جنس فلز، مقاومت فیزیکی و شیمیایی فلز، برند فلز، آلیاژهای به کار رفته شده در قالب، کشور سازنده و قیمت ارز و دلار و عوامل مختلف بستگی دارد.

اجزای قالب فلزی بتن چیست؟

• اجزای قالب فلزی در تمامی انواع قالب های بتن اجزای مشخص و بدون تغییری می باشند.
• اجزای قالب فلزی در کنار یکدیگر سبب می شوند تا سازه ای یکپارچه، مستحکم و مقاوم، بدون هیچ عیب و نقصی ایجاد شود.
• رویه، بدنه، پشت بندها، حائل، ستون، مهارها و غیره از اجزای قالب فلزی می باشند.
• این قالب ها می توانند در کنار یکدیگر قرار بگیرند و سیستم های پیچیده تری چون قالب مدولار، قالب بالا رونده، قالب میزی، قالب چرخشی، قالب چکشی، قالب لغزنده و غیره را به وجود بیاورند.

* هر چقدر که سازه ی مورد نظر پیچیده تر باشد قالب فلزی پیچیده تر میشود و قالب از اجزای بیشتری تشکیل می شود.
*از طرفی هر چقدر سیستم قالب فلزی پیچیده تر باشد قالب بندی فلزی نیز سخت تر و پیچیده تر خواهد بود.

اگر بخواهیم قالب بندی فلزی را برای تمامی سازه ها به طور مختصر شرح دهیم، بدین صورت می باشد که در قالب فلزی بتن خیس شده را ریخته و پس از خشک شدن قالب فلزی را از آن جدا می نمایند.

انواع قالب های بتن :

الف) قالب بتون مدولار
ب) قالب بتون مدور
ج) قالب بتون خاص
د) قالب فلزی بتن

انواع قالب های فلزی

الف ) قالب ثابت
ب) قالب لغزان
ج) قالب رونده

بدنه قالب :

قالب بندی فلزی به گونه ای است که بدنه ها گاهی اوقات از یک قطعه و گاهی از اتصال چند قالب مدولار و هم به وجود می‌آیند . اتصال بین قطعات از طریق پین های زوجی شیاردار که شبیه گوه است انجام می شود و یا توسط پیچ و مهره صورت میگیرد.

فقط این قطعات برای ایجاد اتصال کافی نیست. برای این منظور باید از قطعاتی به نام پشت بند نیز استفاده کرد. پشت بندها می‌توانند از انواع لوله ناودانی و مقاطع فلزی قوی‌تری که برای این هدف ایجاد شده اند استفاده شوند. از گیره های کوچک نیز جهت اتصال پشت بند ها به بدنه قالب استفاده میشود.

ابعاد استاندارد قالب ها

طول استاندارد این قالبها نیز ، ۱ متری ، ۱.۵ متری و ۲ متری است. جهت قالب بندی ستونها غالبا از کنج های بیرونی (۵۵ ) – ( ۵۱۰) و (۱۰*۱۰) و طول کنجها بدلیل اینکه درز قالبها و کنجها روبروی هم نیافتد معمولا آن را ۱.۵ متری انتخاب می کنند.
قالب های مذکور بدلیل مدولار بودن در قسمت های مختلف پروژه مثل فونداسیون ، ستون ها (در ابعاد مختلف ) ، دیوار ها و تیر و دال قابلیت کاربرد دارد.البته جهت تسریع در امر قالب بندی بهتر است در قالب بندی دیوارها از پنلهای بزرگتر استفاده شود .جهت مهار قالب بتن که در زیر پلها و یا سقفها بسته میشود. در صورت کم بودن ارتفاع و کم بودن حجم بتن از جک سقفی و در غیر اینصورت غالبا از داربست مثلثی استفاده میشود .

برای تولید قالب فلزی بتن ، در قالبهای جوشی ( تسمه ای) از ورق ۳ میل برای کف و ورق ۵ میل برای تسمه های آن استفاده میشود. در قالب های خم ، کلا با ورق ۳ میل تولید می شود . بنابرین وزن هر متر مربع قالب بتن جوشی لبه ۵ سانت ، ۴۰ کیلو گرم – لبه ۶ سانتی ۴۳ کیلو گرم و قالب بتن لبه خم ، حدود ۳۷ کیلو گرم در هر متر مربع وزن دارد .

قالب های لبه خم با اینکه سبک و مقاوم هست، برای اجرای دیوارهایی که نیاز به اجرای اکسپوز دارند مناسب نیست .بدلیل اینکه باتوجه به خم شدن کنار قالب (تسمه ها) وقتی قالب ها در کنار هم قرار میگیرند کاملا بهم نمی چسبند. بنابراین بعد از بتن ریزی و دکفره کردن قالب ها ماهیچه های بتنی کاملا مشهود است .

ایمنی کار

علیرغم سبک بودن این قالبها، مقاومتی در حدود kn/m2 80 در سیستم دیوار یکطرفه تحمل می نماید.سبک بودن ، سرعت در اجرا ( بدلیل استفاده کم از اتصالات نسبت به قالب فلزی مدولار ) و سطح صاف و اکسپوز از مزایای اصلی این سیستم میباشد . جهت ایمن بودن کار و همچنین بازده بالای کاری متعلقاتی همچون نردبانهای دسترسی – سکوی بتن ریزی و حفاظ های ایمنی روی پنلها ارائه میگردد.

متغیر بودن مقاطع ستون در این سیستم قالب بندی از دیگر مزایای آن بوده که نسبت به سایر سیستمها کاملا متمایز است. به شکلی که با وجود این پنلها به راحتی میتوان ستونهایی از مقاطع (۲۰۲۰) تا (۱۲۰۱۲۰) را اجرا کرد .
باتوجه به اینکه بهای تمام شده این سیستم در کشور ما خیلی بیشتر است.برای اکثر پروژه ها توجیه اقتصادی ندارد؛ فلذا بهترین جایگزین ، سیستم لارج پنل مدولاری است که حدودا kg/m2 52 وزن دارد . تفاوت قیمت این پنلها با قالب مدور چندان زیاد نیست. ولی سرعت اجرا و سطح صاف بتن اجرا شده به مراتب بالاتر از قالب مدولار است.

داربست مدولار

با درنظر گرفتن سنگینی و ارتفاع در سطح قالب های فلزی از داربست های مدولار برای تسهیل کار استفاده می‌کنند. طرز کار با آن بسیار ساده است.
مدولار که از پیش ساخته شده را آنقدر به هم متصل می کنیم تا اندازه هدف حاصل شود.

فیلر برای قالب بندی بتن

در پروسه اجرای قالب بندی بتن با قالب فلزی بتن گاهی فضایی باقی می ماند که نمی توان آن را با ابعاد استاندارد قالب بتن پر نمود. بنابراین برای قالب بندی فضای خالی ایجاد شده از فیلرها استفاده می شود که به معنای پرکننده می باشد.

اطلاعات بیشتر در: sanatgaran-mehr.com/…دی/۱۲۴-قیمت-قالب-بتن