فشار هوا

فشار هوا

فشار هوا موجب پرواز هواپیما ها میگردند

هوائی که در اطراف زمین وجود دارد  وزن داشته و بر روی تمام اشیا اطراف خود نیرو وارد می کند . بنابر این نیروئی که وزن ستون هوا بالای سطح زمین بر اشیا وارد می کند فشاری را تولید می کند که فشار هوا می نامیم .

فشار هوا نیرویی است که هوا بر یک واحد از سطح زمین وارد می کند و مقدار آن در سطح دریای آزاد، برابر است با وزن ستونی از جیوه به ارتفاع۷۶ سانتیمتر واحد اندازه گیری فشار هوا در آب و هواشناسی میلی بار یا هکتوپاسکال می باشد؛ هر میلی بار یا هکتوپاسکال برابر۱۰۰۰ دین بر سانتی متر مربع می باشد فشار ستون هوا در سطح دریای آزاد ۱۰۱۳ هکتوپاسکال بر سانتی متر مربع می باشد.

از آنجا که تراکم هوا با ارتفاع کاهش می یابد، با افزایش ارتفاع فشار هوا نیز کم می شود، اما تغییر فشار برحسب ارتفاع چندان منظم نیست؛ به طور  تا ارتفاع ۱۵۰۰ متری سطح زمین به ازای هر ۱۰۰ متر افزایش ارتفاع، فشار هوا حدو۱۲ هکتوپاسکال کم میشود.

یکی از‌ آزمایشاتی که میتوان در‌رابطه با فشارهوا نام ببریم؛ آزمایش لیوان وارونه است،بدین صورت که لیوان را لبالب پر از آب کرده و برروی آن مقوایی قرار میدهیم و با دست گرفته و وارونه میکنیم پس از چند ثانیه دست خود را برمیداریم،فشارهوا مانع از ریختن آب میشود.

در ایستگاه‌های فضائی که در مدار زمین میچرخند در فضای تهی حرکت میکنند به علت نیروی گریز از مرکز بی وزنی مطلق بر اشیا حاکم است اما قوانین فشار هوا نیز در فضا حکم فرما است،به همین دلیل در آنجا نیز نوشیدنی ها را با نی میخورند زیرا فشار ایستگاه ها را با فشار روی سطح زمین تنظیم کرده اند و این فشار ناشی از فشردگی مولکول های هوا است و ربطی به وزن ندارد.

از کاربردهای فشارهوا میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

۱. وقتی نی را در دهان خود قرار میدهیم و میمکیم فشار داخل نی را کمتر میکنیم و این اختلاف فشار باعث میشود که مایع به دهان ما برسد.

۲. تلمبه های آبی که بیشتر در زمان گذشته کاربرد داشتند بنابر قوانین فشارهوا کار میکردند  به صورتی که با حرکت دادن دسته تلمبه زیر پیستون خلا ایجاد میشود و آب به زیر تلمبه حرکت میکند و با حرکت رو به بالای تلمبه دریچه ها مانع بازگشت آب میشود و آب از لوله بالا آمده و خارج میشود.

۳. در افشانه های و سم پاشها نیز همانند نوشیدن مایعات با نی،با فشار دادن مخزن پلاستیکی هوای داخل افشانه کم شده و شاره داخل آن بالا می آید و شاره پخش میشود.

یکی از مشکلاتی که کوهنوردان در طی صعود به کوه به آن برمیخورند دیر پختن غذا با افزایش ارتفاع است که  میخواهیم دلیل آن را بازگو کنیم. هرچه ارتفاع بیشتر میشود فشارهوا کاهش پیدا میکند و همچنین دمای جوش نیز کاهش میابد.

وقتی یک ماده به دمای جوش می رسد دمای آن ثابت می ماند و حرارتی که به آن میرسد برای تغییر حالت آن مصرف میشود. در غذاهایی که آبپز میشوند هرچه حرارتی که به آنها میرسد بیشتر باشد غذا زودتر میپزد،در ارتفاعات به دلیل کاهش نقطه جوش آب حرارتی که به غذا میرسد کمتر میشود و این باعث میشود غذا دیرتر بپزد.

در زودپز به علت بسته بودن کامل درب و وجود سوپاپی برای جلوگیری از خارج شدن بخار آب فشار بالای موادغذایی بیشتر و بیشتر میشود تا حدی که سوپاپ راه خروج بخار را باز میکند(اگر راهی برای خروج بخار نباشد انفجار رخ میدهد)

این افزایش فشار باعث افزایش دمای جوش میشود و حرارتی که به مواد غذایی میرسد بیشتر میشود و درنتیجه مواد زودتر میپزند.

برچسب :
صهبا شهسواری

مطالب مرتبط

دیدگاهها

نظر:

شانزده − 7 =